donderdag 21 april 2011

Liquiditeitscrisis

“Ik vrees de Grieken ook al brengen zij geschenken”, zo waarschuwde de priester Laocoön zijn Trojaanse stadsgenoten tegen het grote houten paard dat opeens voor hun poort stond. Er is nog niet zoveel veranderd. De Griekse traditie van list en bedrog heeft er voor gezorgd dat de effectieve rente van 2-jarige staatsleningen van Griekenland op 23% staat. Even ter vergelijking, de effectieve rente van 2-jarige staatsleningen van Nederland staat op 1,79%.

De 10-jaarsrente van Portugal loopt ook steeds verder op en noteert nu bijna 10%. Gezien de rentestand van Duitsland van momenteel 3,3% legt dit pijnlijk bloot waar de pijn zit. Zoals we in de Verenigde staten of Japan zien, maakt het niet eens uit hoe hoog de schulden zijn, maar hoeveel rente er over de schuld moet worden betaald. Het probleem van de Grieken, de Ieren en de Portugezen is dat ieder jaar circa 10% van de schuld aan rente moet worden opgehoest. De VS en Japan kunnen dan nog zelf geld verzinnen om daarmee de rente te betalen, maar dat is binnen de euro slechts beperkt mogelijk. Een verder oplopende rente zorgt er voor dat de schuldencrisis een liquiditeitscrisis wordt. Vanwege het feit dat de Amerikaanse dollar de reservemunt is, maken de Amerikanen zich geen zorgen. De Dow Jones scherpte woensdag dan ook alweer het recordniveau aan. De bredere Amerikaanse S&P500 nog niet, maar deze index heeft wel weer de aanval geopende op het meerjarig recordniveau van februari. Het passeren van de top van februari zou de ‘uptrend’ van de S&P500 ook weer een nieuwe impuls geven. De Nasdaq consolideert tevens net onder het meerjarig recordniveau. Voor de problemen in het Midden-Oosten, Noord-Afrika, Europa, Amerika en Japan wordt vast wel een oplossing gevonden, zo redeneren beleggers kennelijk. Ook de verlaging van de ‘outlook’ van ‘stabiel’ naar ‘negatief’ voor de VS had slechts even effect. De verzwakking van de dollar speelt de Amerikanen alleen maar in de kaart. ‘It’s our currency, but it’s your problem”.

Euro breekt dalende trend
De Europese schuldencrisis drukte geruime tijd het sentiment rondom de euro, waarbij de Europese munteenheid het aflegde tegen sterkere valuta, zoals de Australische dollar en de Zwitserse frank. Ten opzichte van de Amerikaanse dollar werd in 2008 rond $ 1,60 een ‘all time high’ bereikt, waarna de euro verzwakte. In juni 2010 bereikte de euro rond $ 1,20 een dieptepunt, waarna een sterk herstel werd ingezet. De euro is erin geslaagd om de top van november 2010 rond $ 1,43 te doorbreken. Dit niveau markeerde de bovenkant van het meerjarige dalend trendkanaal, waaruit de euro is gebroken. Momenteel is de euro met een ‘pullback’-beweging bezig, oftewel een test van de uitbraak. Bij een geslaagde doorbraak zou de euro een nieuwe rally kunnen laten zien. De jacht op de ‘all time high’ rond $ 1,60 lijkt geopend.

Euro/frank vervolgt dalende trend
De euro heeft de dalende trend versus de Zwitserse frank (CHF) na een kortstondige opleving opnieuw ingezet. De Zwitserse frank (CHF) presteert al circa 20 jaar beter dan de euro. De euro verzwakte vanaf een top rond CHF 1,80 tot onder CHF 1,25 in december 2010. Hiermee werd een ‘all time low’ bereikt, waarna de euro herstelde tot iets boven CHF 1,32. De scherpe ‘downtrend’ blijft intact, al zou de euro nog verder kunnen stijgen tot ongeveer CHF 1,38. Oplevingen tot dit niveau bieden kansen om short te gaan in de euro, oftewel long te gaan in de Zwitserse frank. Vooralsnog ziet BeursBulletin geen aanleiding om de positieve visie ten aanzien van de Zwitserse munteenheid aan te passen.

CAC40 opnieuw in de aanval
In mei 2010 heeft de CAC een nieuwe rally ingezet, die in februari leidde tot een meerjarig hoogtepunt. Vervolgens nam de Franse graadmeter gas terug. De situatie in het Midden-Oosten, Noord-Afrika en Japan drukten op het sentiment, maar is weer naar de achtergrond gedrongen. De CAC40 ging in maart erg diep door de knieën, maar wist zich in april beter te beheersen. De ‘uptrend’ van de afgelopen maanden blijft intact. De stijgende steunlijn voert de opwaartse druk dagelijks verder op. De CAC40 heeft een nieuwe bodem gevormd en heeft de aanval op de barrière rond 4100-punten weer in het vizier. Deze weerstand zal moeten worden doorbroken, om de ‘uptrend’ van een nieuwe impuls te voorzien. De dalende trend van de afgelopen maanden zal dan eerst wel moeten worden doorbroken. De Duitse beursgraadmeter vormde in maart een hogere bodem ten opzichte van die in oktober en is alweer in de aanval gegaan op de top van dit jaar. Ook de Eurostoxx50 index ging deze week opnieuw in de aanval op de top van dit jaar en heeft daarbij een hogere bodem gevormd. De aanval op de meerjarige top lijkt daarmee weer te zijn ingezet. Meer dan een correctie binnen de stijgende trend mogen we de daling niet noemen.

Standard & Poor's heeft de ‘outlook’ voor de ‘AAA-rating’ van de VS verlaagd van ‘stabiel’ naar ‘negatief’. Daardoor bestaat de kans dat de VS de hoogste kredietwaardigheid kwijtraakt. "Meer dan twee jaar na het begin van de recente crisis zijn Amerikaanse beleidsmakers het nog steeds niet eens over hoe de budgettaire verslechtering en fiscale druk voor de lange termijn kan worden teruggedraaid", aldus de Amerikaanse kredietbeoordelaar. Het voorlopige Amerikaanse consumentenvertrouwen is medio april gestegen naar 69,6 versus 68,2 in maart. De industriële productie nam in maart toe met 0,8% op maandbasis, terwijl de capaciteitsbenutting naar 77,4% steeg.

Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek waren de bedrijfsinvesteringen in februari 6% groter dan een jaar eerder. Een deel van de toename van investeringen kwam voor rekening van bouwwerken. De producentenprijzen in Duitsland stegen in maart met 0,4% op maandbasis en op jaarbasis met 6,2%. Het handelstekort van de eurozone bedroeg in februari € 1,5 miljard versus € 15,6 miljard in januari. Voor alle 27 landen van de EU bedroeg het deficiet op de handelsbalans € 9,6 miljard versus een tekort van € 30,2 miljard in januari. Volgens de ECB kwam het tekort op de lopende rekening van de eurozone in februari uit op € 7,2 miljard versus € 5,6 miljard in januari.

Met vriendelijke groet,

www.beursbulletin.nl

Harm van Wijk

De auteur schrijft in dit weblog op persoonlijke titel. Zijn handelssignalen kunnen op elk moment veranderen. De informatie in dit weblog is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Wilt u dit dagcommentaar per e-mail ontvangen? Klik dan op bovenstaande link.

donderdag 14 april 2011

Is Spanje de volgende?

In een column op RTL Z schreef Prof. Dr. Tissen van Nyenrode Business Universiteit dat “het voor Spanje nog slechts een kwestie van tijd is voordat magere Hein aan de poort klopt.” Na Portugal, Griekenland en Ierland zouden de Spanjaarden de Europese Commissie binnenkort om hulp moeten vragen. Alleen…deze olifant gaat dan waarschijnlijk wel wat meer kopjes in de porseleinkast breken.

De 10-jaarsrente van Portugal loopt steeds verder op en noteert nu bijna 9%. In Griekenland staat de rente zelfs al boven 13%. Spanje lijkt momenteel nog mee te vallen. Beleggers eisen slechts 5,3% rente voor 10 jarige leningen aan de staat. Gezien de rentestand van Duitsland van momenteel 3,4% en Nederland van 3,7%, lijkt er niet zoveel aan de hand in Spanje. Prof. Dr. Tissen wijst echter op de hypotheken, die veel te hoog zijn en veel te vrijgevig verstrekt zijn. Huizen in Spanje verkopen niet. Oops…dan ken ik nog wel een land waar de huizenmarkt niet gezond is. Steeds meer mensen met een hypotheek met Nationale Hypotheek Garantie moeten hun huis met verlies verkopen. In het eerste kwartaal van dit jaar bedraagt de stijging 62% ten opzichte van vorig jaar. Op Funda staat een recordaantal van 231.142 huizen te koop. Het feit dat de werkloosheid in Spanje op 20% staat, wordt als verschil met Nederland genoemd. Een verder oplopende rente (in augustus stond de 10-jaarsrente in Nederland nog op 2,3%) maakt de situatie er natuurlijk niet beter op. Maar ja, iedereen wordt gered, dus we hoeven ons hier geen zorgen over te maken. De Franse CAC40 corrigeert binnen de ‘uptrend’ en zal uit de dalende trend van de afgelopen maanden moeten breken. De Duitse beursgraadmeter vormde in maart een hogere bodem ten opzichte van die in oktober, maar ook hier zal de ‘downtrend’ van de afgelopen weken moeten worden doorbroken. Ook de Eurostoxx50 zal zijn spierballen moeten tonen en de stijgende lijn spoedig weer moeten inzetten.

Goud consolideert op recordniveau
Goud spon garen bij de schermutselingen in het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Goud wordt ook wel gezien als een veilige haven, evenals staatsobligaties (behalve die van Griekenland, Ierland, Portugal en nog een aantal andere landen). Het is niet verwonderlijk dat beleggers hun toevlucht zochten in het glimmende edelmetaal. Sinds februari zette goud de opwaartse lijn wederom in, waarna goud in april een nieuw recordniveau bereikte rond $ 1475. Let wel, dit recordniveau luidt in Amerikaanse dollars, oftewel uitgedrukt in ‘funny munny’. Desalniettemin presteert goud al meer dan 10 jaar aanzienlijk beter dan diverse aandelenindices. Zo verloor de Amerikaanse S&P500-index sinds het jaar 2000 uitgedrukt in goud zelfs circa 80%. De waarde uitholling van valuta door onder meer de Fed en de ECB, doordat zij de geldpersen op volle toeren laten draaien, speelt goud eveneens in de kaart.

Brent-olie op recordjacht
De oorlogshandelingen in Libië bracht de olieproductie in het Noord-Afrikaanse land in gevaar. De verminderde aanvoer van olie, zorgde voor opwaartse druk op de olieprijs. En passant stuwden de tsunami en de nucleaire ramp in Japan de olieprijs eveneens hoger. Ongeveer 12,4 GW, ofwel 25% van de nucleaire capaciteit van Japan, is voor langere tijd stil komen te liggen, wat deels zal moeten worden gecompenseerd door olie-importen. Sinds de bodem in 2008 is de prijs van Brent-olie al meer dan verdrievoudigd. De opmars van Brent is nog steeds in volle gang waarbij de recordstand rond $ 147 per vat, die in 2008 werd opgetekend, steeds scherper in het vizier komt.

S&P500 consolideert op recordniveau
De brede Amerikaanse index scherpte in februari het meerjarig recordniveau aan. De ‘uptrend’ vanaf de bodem in maart 2009 is nog steeds intact. Ook de stijgende trend vanaf de zomer van 2010 is intact. Er lijkt wat twijfel te ontstaan, getuige het feit dat de index niet in staat was om de top van februari te passeren. Toch is er geen reden tot paniek omdat de Relatieve Sterkte Indicator (RSI) in de zomer van 2010 een lagere bodem ten opzichte van de zomer van 2009 vormde terwijl de S&P500 juist een hogere bodem vormde. Hierdoor konden we een koersdoel berekenen van 1360,73 punten. De RSI duidt nog steeds op een krachtige index. Het passeren van de top van februari zou de ‘uptrend’ weer een nieuwe impuls geven. De Nasdaq noteert ook nog onder het meerjarige recordniveau. Ondanks de problemen in het Midden-Oosten, Noord-Afrika, Europa, Amerika en Japan, wist de Dow vrijdag zelfs weer een meerjarig recordniveau te laten noteren. De Dow Jones Transportation Average bevestigde de stijgende trend door eveneens het recordniveau te passeren. Selectief zoeken naar kansen blijft de boodschap. Een goede strategie is momenteel van zeer grote waarde!

De Amerikaanse importprijzen stegen in maart met 2,7% op maandbasis, versus een toename met 1,4% in de voorgaande maand. De brandstofprijzen stegen in maart met 10,5%. Als het effect van de brandstofprijzen niet wordt meegerekend, was er sprake van een stijging van de importprijzen met 0,3%. Importprijzen worden als een belangrijke indicator gezien voor de ontwikkeling van het prijspeil en het handelsbalanstekort van de VS. Het handelstekort kwam in februari uit op $ 45,76 miljard versus een opwaarts bijgesteld deficiet van $ 46,97 miljard in januari. De export daalde tot ruim $ 165 miljard, terwijl de import tot bijna $ 211 miljard daalde.

De industriële productie in de eurozone nam in februari met 0,4% toe op maandbasis. Europees statistiekbureau Eurostat stelde dat de productie op jaarbasis met 7,3% is gestegen. De productie nam af in Griekenland (-4,6%) en Ierland (-0,4%), terwijl de sterkste groei plaats vond in Estland (+31,3%) dat in 2011 is toegetreden tot de EU. De maandelijkse ZEW-index voor het economisch sentiment in Duitsland nam deze maand af van 14,1 in maart naar 7,6. Volgens onderzoeksinstituut ZEW zijn investeerders en analisten zich in de afgelopen maand bewuster geworden van het gevaar van de ramp in Japan en de onrust in de Arabische wereld voor de wereldeconomie.

Met vriendelijke groet,

www.beursbulletin.nl

Harm van Wijk

De auteur schrijft in dit weblog op persoonlijke titel. Zijn handelssignalen kunnen op elk moment veranderen. De informatie in dit weblog is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Wilt u dit dagcommentaar per e-mail ontvangen? Klik dan op bovenstaande link.

donderdag 7 april 2011

Portugal is gered

Portugal heeft de Europese Commissie dan eindelijk om hulp gevraagd, na maanden van ontkennen. Gerekend wordt op € 70 tot € 80 miljard. Het voorbeeld van Griekenland en Ierland wordt hiermee gevolgd. De veiling van kortlopende obligaties gisteren maakte duidelijk dat de situatie onhoudbaar is. Beleggers eisten meer dan 5% rente voor 1 jaar. De 5-jaars rente staat zelfs boven 10%.

De pijn zit niet zozeer in de schuld, maar in de rente die de schuldenaar moet betalen. Als de beleggers en de kredietbeoordelaars van mening zijn dat het feest uit de hand is gelopen, dan is het uit met de pret. Dit hebben Griekenland, Ierland en Portugal opnieuw ondervonden. Amerika heeft, ondanks de discussie over de astronomische staatsschuld, geen enkel probleem. Komt het omdat de (Amerikaanse) kredietbeoordelaars zeggen dat de VS een ‘triple A’ status waard zijn of omdat de Amerikaanse centrale bank de staatsobligaties opkoopt waardoor de rente niet oploopt?

Feit is dat de rentelasten van de Amerikaanse staat op het laagste niveau staan sinds de jaren ’80. En dat ondanks dat de schuld op recordniveau staat, zo hoog dat zelfs de wet moet worden aangepast. Maar wat nu als de rente gaat oplopen? Als de rente komt, dan…ach...tot die tijd feesten we door. De S&P500 staat net onder het meerjarig recordniveau. De ‘uptrend’ vanaf de bodem in maart 2009 is nog steeds intact. Het passeren van de top zou de ‘uptrend’ weer een nieuwe impuls geven. De Nasdaq staat ook net onder het meerjarige recordniveau, ondanks de problemen in het Midden-Oosten, Noord-Afrika, Europa, Amerika en Japan. De Dow staats zelfs weer op een meerjarig recordniveau. De Dow Jones Transportation Average bevestigt de stijgende trend door het recordniveau te passeren. Ach, wie maakt zich in Amerika nou druk om een beetje schuld? En voor aandelenbeleggers is geen alternatief. De obligaties leveren door de lage rente niets op en de dividendrendementen geven aan dat aandelen zeker niet te duur zijn. Selectief zoeken naar kansen lijkt de boodschap.

Euro worstelt met novembertop
De Europese schuldencrisis drukte geruime tijd het sentiment rondom de euro. Daarbij legde de Europese munteenheid het af tegen sterkere valuta, zoals de Australische dollar en de Zwitserse frank. Ten opzichte van de Amerikaanse dollar werd in 2008 rond $ 1,60 een ‘all time high’ bereikt, waarna de euro aanzienlijk terrein verloor. Sindsdien zit de euro in een dalende trend, waarbij vorig jaar juni rond $ 1,20 een dieptepunt werd aangetikt. De euro zette vervolgens een sterk herstel in, waardoor een driehoekspatroon is gevormd. Inmiddels is de euro aanbeland bij de top van november 2010 rond $ 1,43 waar de Europese munteenheid momenteel mee worstelt. Dit niveau markeert tevens de bovenkant van het meerjarige dalend trendkanaal, waaruit de euro tracht te breken. Een geslaagde doorbraak zou een nieuwe opwaartse impuls kunnen geven aan de euro.

Euro/frank leeft op in dalende trend
De Zwitserse frank (CHF) presteert al circa twee decennia beter dan de euro. Oftewel, de euro verloor veel terrein: de euro daalde vanaf een top rond CHF 1,80 tot onder CHF 1,25 in december 2010. Hiermee werd een ‘all time low’ bereikt, waarna de euro in herstel ging. Zelfs al zou de euro opleven tot circa CHF 1,38 dan blijft de ‘downtrend’ intact. Oplevingen tot dit niveau bieden kansen om short te gaan in de euro, oftewel de Zwitserse frank te kopen. Vooralsnog kunnen we het huidige herstel van de euro aanmerken als een opleving binnen de dalende trend.

CAC40 op zoek naar richting
Sinds mei 2010 is de CAC bezig met een rally. De Franse index bereikte in februari een meerjarig hoogtepunt, waarna de index gas terug nam. De onrust in het Midden-Oosten en Noord-Afrika en de ramp in Japan zijn het sentiment niet ten goede gekomen. De CAC40 dook tot onder de ‘lows’ van dit jaar, hetgeen geen sterk teken is. Zo diep had de index eigenlijk niet door de knieën mogen gaan. De ‘uptrend’ van de afgelopen maanden is desalniettemin nog steeds intact. De stijgende steunlijn voert de opwaartse druk steeds verder op. De CAC40 heeft een nieuwe bodem gevormd zodat nu de barrière rond 4100-punten zal moeten worden doorbroken, om de ‘uptrend’ van een nieuwe impuls te voorzien en uit de dalende trend van de afgelopen maanden te breken. De DAX passeerde met groot gemak de 7000-puntengrens. De Duitse beursgraadmeter heeft een hogere bodem gevormd ten opzichte van die in oktober. Het is evenwel zaak dat de DAX de stijgende trend met kracht hervat en de ‘downtrend’ van de afgelopen weken weet te doorbreken. Ook de Eurostoxx50 zal zijn spierballen moeten tonen. De Italiaanse MIB 30, de Spaanse IBEX en de Portugese PSI trekken zich nog steeds weinig aan van al het slechte nieuws. Iedereen weet inmiddels dat de landen niet mogen omvallen, net als de banken en verzekeraars. Iedereen wordt gered, dus instappen maar!

De Amerikaanse inkoopmanagersindex voor de dienstensector daalde vorige maand onverwacht. De ISM-index daalde naar 57,3 versus 59,7 in februari. De economische activiteit groeit als het indexcijfer hoger is dan 50 punten. De subindex voor de werkgelegenheid daalde in maart tot 53,7 ten opzichte van 55,6 in februari. De deelindex voor nieuwe orders nam af naar 64,1 van 64,4 een maand eerder, terwijl de prijsindex in maart naar 72,1 daalde versus 73,3 in de voorgaande maand. De notulen van de bijeenkomst van de Fed op 15 maart leren dat de Amerikaanse centrale bankiers het niet eens zijn over wanneer de geldpers in een lagere versnelling moet.

De Europese detailhandelsverkopen namen in februari met 0,1% af op maandbasis. Volgens Eurostat was op jaarbasis sprake van een toename met 0,1%. Op jaarbasis nam de verkoop van voedsel, dranken en tabak met 0,5% af, terwijl de verkoop van andere producten juist met 0,9% toenam. Nederlandse huishoudens hadden in 2010 minder te besteden dan in 2009. Na correctie voor de officiële inflatie daalde het beschikbare inkomen met 1,4%. De premies, zoals voor zorgverzekeringen, in combinatie met de afnemende werkgelegenheid waren de grootste boosdoeners. Het CBS constateerde desondanks dat de consumptieve bestedingen van huishoudens 0,4% hoger lagen.

Met vriendelijke groet,

www.beursbulletin.nl

Harm van Wijk

De auteur schrijft in dit weblog op persoonlijke titel. Zijn handelssignalen kunnen op elk moment veranderen. De informatie in dit weblog is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Wilt u dit dagcommentaar per e-mail ontvangen? Klik dan op bovenstaande link.

donderdag 31 maart 2011

Niets aan de hand

De Europese Unie heeft de toegestane radioactieve straling in levensmiddelen uit Japan met een factor 20 verhoogd. Voor mij dus even geen Japans eten meer. De economische ontwikkeling van Japan blijkt belangrijker te zijn dan de volksgezondheid van Europa.

Sinds afgelopen weekend is voor bijvoorbeeld visolie of kruiden 12.500 becquerel per kilo (meer dan 20 x hoger dan de voorheen 600 becquerel per kilo) toegestaan. De noodverordening 297/2011 van de Europese Commissie werd op 27 maart van kracht. Als de Japanse economie maar geen schade oploopt, zullen de politici hebben gedacht. Van staatspapier van Portugal, Ierland en Griekenland blijf ik ook liever af. De rente op deze staatsleningen loopt nog steeds op. De Portugese rente ging donderdag naar 8,29%, een nieuw record. Een teken dat binnen Europa ook nog niet alles op orde is. Ook Basel 3 of de Ierse stresstesten bij de banken konden de pret niet bederven.

Ook de situatie in het Midden-Oosten en Noord-Afrika konden de goede sfeer niet drukken. Niets aan de hand dus. De DAX worstelt al weer met de 7000-puntengrens. De Duitse beursgraadmeter corrigeerde vanaf de meerjarige top in februari, in lijn met andere internationale indices. Deze correctie vond plaats binnen de stijgende trend van de afgelopen maanden. Medio maart veerde de Duitse index op vanaf een niveau rond 6500 punten, waarmee een dieptepunt van dit jaar werd bereikt. Sindsdien is de DAX sterk in herstel en is de 7000-puntengrens al weer gepasseerd. Het is echter niet fraai dat de Duitse index zo diep door de knieën is gezakt. Desalniettemin is er een hogere bodem gevormd ten opzichte van die in oktober. Het is evenwel zaak dat de DAX de stijgende trend met kracht hervat en de ‘downtrend’ van de afgelopen weken weet te doorbreken. De CAC40 heeft een nieuwe bodem gevormd zodat nu de barrière rond 4100-punten zal moeten worden doorbroken, om de ‘uptrend’ van een nieuwe impuls te voorzien. Ook de Eurostoxx50 is weer in de aanval gegaan. De Italiaanse MIB 30, de Spaanse IBEX en de Portugese PSI trekken zich ook weinig aan van al het slechte nieuws.

Goud op recordniveau
Goud nam wat gas terug, maar zette sinds februari de opwaartse lijn opnieuw in. Het edelmetaal veerde daarbij op vanaf de meerjarige stijgende steunlijn, waarna goud (in dollars) een nieuw recordniveau bereikte. Al ruim 10 jaar is goud met een stevige opmars bezig. Daarentegen is de koersontwikkeling van diverse aandelenindices, uitgedrukt in goud, dramatisch. Sinds 2000 verloor de Amerikaanse S&P500-index zelfs circa 80%, uitgedrukt in dit edelmetaal. Vanwege de kredietcrisis werden de afgelopen jaren de geldpersen van mondiale centrale banken, met de Fed en ECB voorop, in de hoogste versnelling gezet, waardoor de waarde van valuta wordt uitgehold. Bovendien zochten beleggers zekerheid, vanwege de onlusten in het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Goud wordt ook wel gezien als een veilige haven.

Brent-olie op weg naar de top
Vanwege de bloederige oorlogshandelingen in Libië is de olieproductie daar vrijwel stilgevallen. De verminderde aanvoer van olie, gaf een nieuwe impuls aan de stijgende olieprijs. Bovendien zorgden de tsunami en de nucleaire ramp in Japan voor opwaartse druk op de olieprijzen. Ongeveer 12,4 GW, ofwel 25% van de nucleaire capaciteit van Japan, is voor langere tijd stil komen te liggen, wat deels moet worden gecompenseerd middels olie-importen. Bovendien stuwt de sterk groeiende geldhoeveelheid de inflatie steeds verder op. Sinds de bodem in 2008 is de prijs van Brent-olie circa verdrievoudigd. De magische grens van $ 100 werd moeiteloos gepasseerd, waarna de volgende horde, de recordstand rond $ 147 per vat, in het vizier is gekomen.

S&P500 opnieuw in de aanval
De S&P500 ging op zoek naar een volgende bodem, nadat in februari de brede Amerikaanse index het meerjarig recordniveau aanscherpte. De ‘uptrend’ vanaf de bodem in maart 2009 is nog steeds intact en de index is gelijk weer in de aanval gegaan op de top. De Relatieve Sterkte Indicator (RSI) signaleerde in de zomer van 2010 een milde correctie, middels een waarde van 38. De hogere bodem in de S&P500 in combinatie met een lagere bodem bij de RSI ten opzichte van de zomer van 2009 liet een koersdoel berekenen van 1360,73 punten. De RSI duidt nog steeds op een krachtige index. Het patroon van hogere toppen en bodems blijft intact. Het passeren van de top zou de ‘uptrend’ weer een nieuwe impuls geven. De Nasdaq is eveneens weer in de aanval gegaan op het meerjarige recordniveau. Ondanks de problemen in het Midden-Oosten, Noord-Afrika, Europa, Amerika en Japan blijven de Amerikaanse indices goed liggen. De Dow staats zelfs weer rond het meerjarig recordniveau. De Dow Jones Transportation Average tikte woensdag ook het recordniveau even aan. De gebeurtenissen in de rest van wereld lijken op de Amerikanen geen enkele indruk te maken: ‘the only way is up’.

De huizenprijzen in de twintig grootste steden in de VS daalden in januari met 0,2% op maandbasis. Op jaarbasis bedroeg de daling 3,1%. De prijzen van eengezinswoningen daalden in januari voor de zevende maand op rij. Het Amerikaanse consumentenvertrouwen is in maart gedaald naar 63,4 versus 72 in februari. De deelindex, die de verwachting voor de komende zes maanden weergeeft, daalde van 97,5 naar 81,1. De persoonlijke inkomens en bestedingen in de VS zijn in februari gestegen. De inkomens namen met 0,3% toe versus +1,2% in januari. De persoonlijke uitgaven stegen in februari met 0,7%, terwijl de stijging in de voorgaande maand 0,3% bedroeg.

Het Duitse consumentenvertrouwen daalde voor het eerst in tien maanden. Volgens marktonderzoeker GfK waren zorgen over geopolitieke spanningen en oplopende inflatie daar debet aan. De GfK-consumentenvertrouwensindex daalde naar 6 versus een verwachte daling naar 5,8. “Duitse consumenten vrezen dat de oplopende olieprijs, veroorzaakt door de onrust in Libië en het Midden-Oosten, alsmede de nucleaire crisis in Japan de inflatie zullen aanjagen”, aldus GfK. Volgens het IMF zal de Nederlandse economische groei in 2011 en 2012 afzwakken ten opzichte van vorig jaar. Het IMF verwacht dat het bbp dit en volgend jaar met 1,5% groeit versus een groei van 1,75% in 2010.

Met vriendelijke groet,

www.beursbulletin.nl

www.beleggen.com

Harm van Wijk

De auteur schrijft in dit weblog op persoonlijke titel. Zijn handelssignalen kunnen op elk moment veranderen. De informatie in dit weblog is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Wilt u dit dagcommentaar per e-mail ontvangen? Klik dan op bovenstaande link.

donderdag 24 maart 2011

Rente duidt op zwaar weer PIG

De rente op staatspapier van Portugal, Ierland en Griekenland loopt steeds verder op. De rente op de 10-jaars staatslening van Ierland noteerde woensdag voor het eerst in 18 jaar boven 10%. De Portugese rente ging donderdag naar 7,73%, een nieuw record. De Griekse rente staat zelfs op 12,6%.

In Portugal is de minderheidsregering gevallen. Het parlement stemde woensdag tegen het besparingsplan van de regering-Socrates, het vierde in minder dan een jaar tijd. Dit kan het laatste zetje betekenen om Europese noodsteun aan te moeten vragen. De Grieken en de Ieren achterna. Of de schulden van de Grieken en de Ieren ooit nog worden betaald, is maar de vraag. Het feit dat de markt een vergoeding eist van meer dan 10% geeft aan dat dit allerminst zeker is. Die 12,6% klinkt natuurlijk leuk, maar het wil niks anders zeggen dan dat de koers van de staatsobligaties in rap tempo naar beneden gaat. Uitgifte van nieuwe leningen tegen deze rente is voor deze overheden niet meer op te brengen.

De Amerikanen betalen slechts 3,3% rente, maar dit is natuurlijk te danken aan de grootschalige aankopen van de Amerikaanse centrale bank. Zonder de Fed zou de rente in de VS waarschijnlijk door het dak zijn geschoten. Met een lage rente (en het debiteurenrisico van de staat) zoeken beleggers liever hun heil op de aandelenmarkt. De Nasdaq continueerde het patroon van hogere toppen en hogere bodems en scherpte in februari zelfs het meerjarige recordniveau aan. De Nasdaq corrigeerde de afgelopen weken in de stijgende trend, maar niets om ongerust over te worden. De S&P500 scherpte in februari ook het meerjarig recordniveau aan, waarna de brede Amerikaanse index eveneens op zoek ging naar een volgende bodem. Het patroon van hogere toppen en bodems blijft intact, ondanks dat de S&P500 in korte tijd de gehele jaarwinst verspeelde. Ondanks de problemen in het Midden-Oosten, Noord-Afrika en Japan blijft ook de Dow goed liggen. De Dow lijkt zelfs weer in de aanval op het meerjarig recordniveau. De Dow Jones Transportation Average is ook nog steeds niet onder de indruk van gebeurtenissen in de rest van wereld. De Dow Jones Utility Average staat ten opzichte van 1 januari zelfs alweer in de plus.

Euro/frank consolideert in dalende trend
De euro staat al circa twee decennia zwaar onder druk ten opzichte van de Zwitserse frank (CHF). Vanaf een top rond CHF 1,80 daalde de Europese munteenheid tot onder CHF 1,25 waarbij in december 2010 een ‘all time low’ werd bereikt. Hieruit blijkt de kracht van de Zwitserse munteenheid versus de euro. Vervolgens zette de euro een herstel in binnen de sterk dalende trend. Zelfs al zou de euro herstellen tot circa CHF 1,38 dan nog is de ‘downtrend’ niet verlaten. Oplevingen tot dit niveau bieden kansen om short te gaan in de euro, oftewel longposities in te nemen in de Zwitserse frank (CHF).

Euro test novembertop
De Europese schuldencrisis drukte het sentiment rondom de euro. Daarbij legde de Europese munteenheid het af tegen sterkere valuta, zoals de Australische dollar en de Zwitserse frank. Sinds het bereiken van de top rond $ 1,60 in 2008, gleed de euro steeds verder weg ten opzichte van de Amerikaanse dollar. Sindsdien zit de euro in een dalende trend, waarbij vorig jaar rond $ 1,20 een dieptepunt werd aangetikt. De euro zette vervolgens een sterk herstel in en bereikte de top van november 2010 rond $ 1,43 die momenteel wordt getest. De EUR/USD is hierdoor aan de bovenkant van het meerjarige dalend trendkanaal aanbeland. Het afgelopen jaar werd een driehoekspatroon gevormd, waaruit de euro tracht te breken. Een doorbraak zou een nieuwe impuls kunnen geven aan de euro.

CAC40 veert op van stijgende steunlijn
Sinds de zomermaanden van vorig jaar is de CAC bezig met een rally. De Franse index wist in februari een meerjarig hoogtepunt te bereiken, waarna de index gas terug nam. De onrusten in het Midden-Oosten en Noord-Afrika en de ramp in Japan zijn het sentiment niet ten goede gekomen. De CAC40 corrigeerde tot onder de ‘lows’ van dit jaar, hetgeen geen sterk teken is. Zo diep had de index eigenlijk niet door de knieën mogen gaan. De ‘uptrend’ van de afgelopen maanden is echter nog steeds intact. De stijgende steunlijn voert de opwaartse druk steeds verder op. De CAC40 heeft een nieuwe bodem gevormd zodat nu de barrière rond 4100-punten zal moeten worden doorbroken, om de ‘uptrend’ van een nieuwe impuls te voorzien. De Duitse beurs ging, in lijn met andere internationale indices, eveneens diep door de knieën. Ook de Eurostoxx50 had last van de onrust in het Midden-Oosten en Noord-Afrika en de ramp in Japan. De Italiaanse MIB 30, de Spaanse IBEX en de Portugese PSI houden zich met al het slechte nieuws opmerkelijk goed. Zeker als je je bedenkt dat de rente op de staatsleningen door het dak gaat. Beleggers kiezen dus liever voor de bedrijven dan voor de overheden.

De Amerikaanse overheid tracht van een hete aardappel af te komen: circa € 142 miljard aan hypotheekbeleggingen die tijdens de kredietcrisis in 2008 en 2009 noodgedwongen werden overgenomen. Het Amerikaanse ministerie van Financiën maakte bekend maandelijks voor $ 10 miljard aan hypotheekbeleggingen te gaan verkopen. Volgens het ministerie is de markt voor hypotheekbeleggingen veel ‘robuuster’ geworden sinds de crisis. Uncle Sam hoopt een winst te behalen van $ 15 tot $ 20 miljard. De waarde van (verpakte) hypotheekbeleggingen crashte in de jaren 2008 en 2009 waardoor veel banken (door zichzelf) naar de financiële afgrond werden gebracht.

De prijzen van koopwoningen in Nederland zijn volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in februari op jaarbasis met 1,5% gedaald. Het CBS stelde dat alle woningtypen in februari goedkoper waren dan een jaar eerder. In alle provincies daalden de prijzen, met uitzondering van Groningen en Noord-Holland. In februari werden circa 10.000 woningen verkocht (+8% op jaarbasis). De Nederlandse economie groeit volgens het Centraal Planbureau (CPB) in 2011 en 2012 met 1,75% respectievelijk 1,5%. Bovendien verwacht het CPB dat het begrotingstekort afneemt van 5,2% in 2010 naar 3,7% dit jaar. De werkloosheid zal volgens het CPB in 2012 naar 4% zijn gedaald.

Met vriendelijke groet,

www.beursbulletin.nl

Harm van Wijk

De auteur schrijft in dit weblog op persoonlijke titel. Zijn handelssignalen kunnen op elk moment veranderen. De informatie in dit weblog is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Wilt u dit dagcommentaar per e-mail ontvangen? Klik dan op bovenstaande link.

donderdag 17 maart 2011

Verlos Grieken uit hun lijden

'Verlos Grieken uit hun lijden' stond woensdag boven een artikel op De Financiële Telegraaf. Een erg sympathieke oproep, maar niet realistisch. “Alleen bij een wonder kunnen de Grieken aan hun betalingsverplichtingen voldoen" meldt Joop Nederstigt.

Laten we dus iedereen, die niet meer aan hun betalingsverplichtingen kunnen voldoen, hun schulden kwijtschelden. Econoom Jaap Koelewijn stelt: “De schulden van de Grieken moeten, onder strenge voorwaarden, kwijtgescholden worden. Dit geldt ook voor de schulden van de Portugezen."

En dan natuurlijk ook voor bijvoorbeeld de Spanjaarden, Italianen, Amerikanen, Britten en niet te vergeten de Japanners met een staatsschuld van 200% van het BNP. Bovenstaande sympathieke lieden zijn wellicht vergeten dat iedere schuld, voor iemand anders een bezit is. Grote kans namelijk dat uw pensioenfonds dit soort staatsleningen in bezit heeft, waarmee uw pensioenuitkering gefinancierd dient te worden. En laten we het risico van ‘moral hazard’ niet vergeten. Want waarom zouden de Grieken, en alle anderen die structureel meer uitgeven dan er binnenkomt, zich de volgende keer inhouden? Vraag dat maar aan de Duitsers. Die kunnen zich waarschijnlijk nog herinneren wat de consequenties zijn als je structureel te veel uitgeeft. De Duitse beurs corrigeerde, in lijn met andere internationale indices, stevig binnen de stijgende trend van de afgelopen maanden. Desalniettemin presteert de Duitse aandelenmarkt al tijden ijzersterk en tekende in februari zelfs een meerjarig recordniveau op. Vanwege de recente daling noteert de DAX op het laagste punt van dit jaar. Ook de Eurostoxx50 verspeelde in maart de opgebouwde winst van de maanden januari en februari. Onrust in het Midden-Oosten en Noord-Afrika aangevuld met de ramp in Japan werden veel beleggers te veel. De Franse index corrigeerde ook, maar zit ook nog steeds binnen de stijgende trend vanaf de zomermaanden. De Italiaanse MIB 30, de Spaanse IBEX en de Portugese PSI zijn opnieuw slechts beperkt teruggevallen op al het slechte nieuws. De Duitsers zijn naarstig op zoek naar de volgende bodem, zodat de aandelenkoersen opnieuw een krachtige stijging kunnen gaan inzetten.

Brent-olie op recordjacht
Na weken van bloedige onlusten is de olie-industrie in Libië zo goed als stilgevallen. Dit heeft een nieuwe impuls gegeven aan de stijgende olieprijs. De sterk groeiende geldhoeveelheid, die de inflatie steeds verder opstuwt, doet de rest. De graanprijs, de prijs van varkensvlees en katoen bijvoorbeeld zijn in 2010 fors gestegen. Olie en goud bleven met circa 30% achter, maar hebben een inhaalrace gestart. Hoe meer geld er wordt bij ‘gedrukt’, hoe minder het geld waard wordt en hoe meer de prijzen dus stijgen. Sinds 2008 is de prijs van Brent-olie verdrievoudigd. De magische grens van $ 100 werd moeiteloos gepasseerd. De volgende horde ligt bij de recordstand rond $ 147 per vat.

Goud consolideert rond recordniveau
Nadat goud in december een recordniveau bereikte boven $ 1400 nam het edelmetaal wat gas terug. De daling werd gestuit door de meerjarige stijgende steunlijn, waarna goud een spurt omhoog inzette. De aandelenindices presteren uitgedrukt in goud dramatisch. Zo verloor de brede Amerikaanse S&P500-index uitgedrukt in het blinkende edelmetaal sinds het jaar 2000 circa 80%. De geldpersen van mondiale centrale banken, met de Fed en ECB voorop, draaien nog steeds op volle toeren. Vanwege het creëren van ‘Monopoly geld’, wordt de waarde van valuta uitgehold. Geen wonder dat beleggers in veilige havens zoals goud vluchten om hun vermogen veilig te stellen. Vanwege de recente onlusten in het Midden-Oosten en Noord-Afrika, heeft goud een recordniveau bereikt waarna het is gaan consolideren.

S&P500 verspeelt jaarwinst
De S&P500 scherpte in februari het meerjarig recordniveau aan, waarna de brede Amerikaanse index op zoek ging naar een volgende bodem. Het passeren van de top van 2010 gaf de ‘uptrend’ vanaf de bodem in maart 2009 een nieuwe impuls. De Relatieve Sterkte Indicator (RSI) bereikte in de zomer van 2010 een waarde van 38 waarmee een milde correctie werd gesignaleerd. De hogere bodem in de S&P500 in combinatie met een lagere bodem bij de RSI ten opzichte van de zomer van 2009 liet een koersdoel berekenen van 1360,73 punten. De RSI duidt nog steeds op een krachtige index. Dat alles wil natuurlijk niet zeggen dat dit in een rechte lijn gaat. Het patroon van hogere toppen en bodems blijft echter intact, ondanks dat de S&P500 in korte tijd de gehele jaarwinst verspeelde. De Nasdaq moest ook wat terug, maar continueert eveneens nog steeds het patroon van hogere toppen en hogere bodems. Ondanks de problemen in het Midden-Oosten, Noord-Afrika en Japan houdt de Dow zich sterk. De Dow heeft dalingsruimte tot circa 11.500 punten (oplopende steunlijn), zonder dat de stijgende trend in gevaar komt. De Dow Jones Transportation Average lijkt zelfs niet eens onder de indruk van gebeurtenissen in de rest van wereld.

De prijzen van geïmporteerde goederen en diensten in de VS stegen in februari met 1,4% op maandbasis versus +1,5% in januari. De NAHB-index, die het sentiment onder bouwers ten aanzien van verkoopperspectieven meet, steeg in maart naar 17 versus 16 in februari. Bij een cijfer boven 50 punten, zien meer huizenbouwers 'goede' verkopen dan 'zwakke' verkopen. De Fed kwam bijeen om zich te buigen over de rentestand en het beleid betreffende ‘Quantitative Easing part two’ oftewel QE2. De Fed is niet bang voor oplopende inflatie als gevolg van de gestegen olie- en grondstofprijzen en meent dat de groei van de Amerikaanse economie een stevige basis heeft gekregen.

Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek lag de gemiddelde dagproductie van de Nederlandse industrie in januari ruim 7% hoger dan in december 2010. Met een stijging van 52% was de productietoename het grootst in de transportmiddelenindustrie. Daarentegen werd in de voedings- en genotmiddelenindustrie 2% minder geproduceerd. De inflatie in de eurozone is in februari gestegen tot 2,4% op jaarbasis, blijkens definitieve cijfers van het Europese statistiekbureau Eurostat. De inflatie in de eurozone ligt sinds december 2010 hoger dan de doelstelling van 2% die de Europese Centrale Bank hanteert. De ECB hintte onlangs op een renteverhoging in april.

Met vriendelijke groet,

www.beursbulletin.nl

www.beleggen.com
Harm van Wijk

De auteur schrijft in dit weblog op persoonlijke titel. Zijn handelssignalen kunnen op elk moment veranderen. De informatie in dit weblog is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Wilt u dit dagcommentaar per e-mail ontvangen? Klik dan op bovenstaande link.

donderdag 10 maart 2011

Volgend slachtoffer: Spanje

Niet echt een verrassing natuurlijk, met een werkloosheid van meer dan 20% en een huizenmarkt die geïmplodeerd is. Toch is dit, gezien de omvang van de economie van Spanje en het aantal staatsleningen dat andere Europese landen van Spanje hebben, andere koek.

Moody's verlaagt rating Spanje kopt het FD. “Moody's Investors Service heeft het kredietwaardigheidsoordeel van Spanje donderdag verlaagd vanwege de hoge kosten voor de reorganisatie van de bankensector en de aanhoudende zorgen over de haalbaarheid van de bezuinigingsplannen.” En verdere afwaarderingen zijn mogelijk, zo waarschuwt Moody's. Volgens De Jager hoeven we ons geen zorgen te maken. Sterker nog: we gaan hier veel geld aan verdienen, aldus Jan Kees. Het is immers een garantie en “garanties kosten geen geld”. En we krijgen een hogere rente van de landen die een beroep doen op het Europese steunfonds dan Nederland betaalt op de kapitaalmarkt. Ja ja. Als het zo mooi zou zijn, waarom hebben we dat dan niet veel eerder gedaan? Als we kijken naar de ontwikkeling van de euro, dan denkt de markt er anders over. De Amerikaanse aandelen trekken zich allemaal niets aan van Europa, het Midden-Oosten of Noord-Afrika. De S&P500 scherpte in februari nog het meerjarig recordniveau aan, waarna de brede Amerikaanse index even wat gas terug nam. De doorbraak boven de top van 2010 gaf de ‘uptrend’ vanaf de bodem in maart 2009 een nieuwe impuls. De S&P500 is echter nauwelijks gedaald en ligt dan ook nog steeds op koers om het koersdoel van 1360,73 punten te behalen. De Nasdaq continueert eveneens het patroon van hogere toppen en hogere bodems en blijft dus in een stijgende trend. Wij verwachten dat het koersdoel van 2866 punten spoedig op het bord komt te staan. Ondanks de aanhoudende onrust in het Midden-Oosten houdt de Dow zich ook sterk. Sinds de Dow Jones Index in juli vorig jaar een dieptepunt van 2010 bereikte, zette de ‘moeder aller indices’ een indrukwekkende ‘rally’ in. Sinds september hervatte de Dow, na het vormen van een hogere bodem, de stijgende lijn in een hogere versnelling. De grenzen van respectievelijk 10.000, 11.000 en zelfs 12.000 punten werden de afgelopen maanden overtuigend gepasseerd. In februari scherpte de Dow zelfs het meerjarig recordniveau verder aan. De Dow heeft voldoende dalingsruimte zonder dat de stijgende trend van de afgelopen maanden in gevaar komt.

Euro/frank leeft op in dalende trend
De Europese munteenheid daalt al circa twee decennia ten opzichte van de Zwitserse frank (CHF). Vanaf een top rond CHF 1,80 gleed de euro af tot onder € 1,25. De euro tikte in december 2010 een ‘all time low’ aan versus de Zwitserse frank (CHF). Sindsdien is de euro wat hersteld, maar deze beweging vindt plaats binnen de sterk dalende trend. Een stijging tot boven CHF 1,38 is nodig om de steile ‘downtrend’ te breken. Oplevingen binnen deze dalende trend bieden kansen om short te gaan in de euro en dus long te gaan in de Zwitserse frank (CHF).

Brent-olie op recordjacht
Na drie weken van bloedige onlusten is de olie-industrie in Libië zo goed als stilgevallen. Dit heeft een nieuwe impuls gegeven aan de stijgende olieprijs. De sterk groeiende geldhoeveelheid, die de inflatie steeds verder opstuwt, doet de rest. De graanprijs, de prijs van varkensvlees en katoen bijvoorbeeld zijn in 2010 fors gestegen. Olie en goud bleven met circa 30% achter, maar hebben een inhaalrace gestart. Hoe meer geld er wordt bij ‘gedrukt’, hoe minder het geld waard wordt en hoe meer de prijzen dus stijgen. Sinds 2008 is de prijs van Brent-olie verdrievoudigd. De magische grens van $ 100 werd moeiteloos gepasseerd. De volgende horde ligt bij de recordstand rond $ 147 per vat.

Eurostoxx50 ketst af op toppen 2010
De Eurostoxx50 probeerde de afgelopen maanden af te rekenen met de toppen van 2010. Kortstondig werden deze doorbroken, maar de brede Europese index viel vervolgens vrij snel terug. Toenemende onrust in het Midden-Oosten en Noord-Afrika kwam het sentiment op de beurzen niet ten goede. Ondanks dat de index, na het bereiken van een meerjarig recordniveau wat gas terug nam, zit de Eurostoxx50 nog steeds in de stijgende trend van de afgelopen maanden. De Eurostoxx50 mag zelfs nog dalen tot de stijgende steunlijn vanaf mei vorig jaar, voordat de ‘uptrend’ in gevaar komt. Bovendien kan de index steun vinden bij een aantal Fibonacci ‘retracement levels’, gemeten vanaf de ‘low’ van 2010 tot aan de ‘high’ van dit jaar. Kortom, dalingen tot deze steunniveaus zouden wellicht interessante instapmomenten kunnen bieden. De Franse index corrigeerde ook, maar heeft voldoende ruimte voordat de stijgende trend in gevaar komt. Ook de Belgische Bel20 blies wat stoom af, maar blijft binnen de stijgende trend vanaf de zomermaanden. De Italiaanse MIB 30, de Spaanse IBEX en de Portugese PSI zijn slechts beperkt teruggevallen op al het slechte nieuws. De Duitsers zijn op zoek naar de volgende bodem, zodat de aandelenkoersen opnieuw een krachtige stijging kunnen gaan inzetten.

Met vriendelijke groet,

www.beursbulletin.nl


www.beleggen.com


Harm van Wijk

De auteur schrijft in dit weblog op persoonlijke titel. Zijn handelssignalen kunnen op elk moment veranderen. De informatie in dit weblog is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Wilt u dit dagcommentaar per e-mail ontvangen? Klik dan op bovenstaande link.